| BİYODİZEL ÜRETİM YÖNTEMİ
Biyodizel üretiminin çeşitli metodları olmakla
birlikte günümüzde en yaygın olarak kullanılan yöntem transesterifikasyon
yöntemidir. Transesterifikasyon; yağ asitlerinin (bitkisel
yağlar, evsel atık yağlar, hayvansal yağlar) bazik bir katalizör
eşliğinde alkol (metanol,etanol vb.) ile esterleşme reaksiyonudur.
Bu yöntem ile biyodizel üretiminde aşağıdaki
işlem basamakları takip edilmektedir.
1. Alkol ve katalizörün karıştırılması:
Katalizör tipik olarak sodyum hidroksit (kostik soda) veya
potasyum hidroksittir. Katalizör standart bir karıştırıcı
ve mikser kullanılarak alkol içerisinde çözülür.
2. Reaksiyon:
Alkol/katalizör karışımı kapalı reaksiyon kabı içerisine doldurulur
ve bitkisel veya hayvansal yağ ilave edilir. Daha sonra alkol
kaybını önlemek amacıyla sistem tamamen atmosfere kapatılır.
Reaksiyon karışımı, reaksiyonu hızlandırmak amacıyla belli
bir sıcaklıkta tutulur ve reaksiyon gerçekleşir. Önerilen
reaksiyon süresi 1 ile 8 saat arasında değişmektedir ve bazı
sistemler reaksiyonun oda sıcaklığında olmasını gerektirir.
Hayvansal veya bitkisel yağların kendi esterlerine tamamen
dönüştürülmesinden emin olunmasını sağlamak için normal olarak
fazla alkol kullanılır.
Beslemedeki hayvansal veya bitkisel yağların
içerisindeki su ve serbest yağ asitlerinin miktarının izlenmesi
konusunda dikkatli olunmalıdır. Serbest yağ asiti veya su
seviyesinin yüksek olması sabun oluşumu ve gliserin yan ürününün
alt akım olarak ayrılması problemlerine neden olabilir.
3. Ayırma:
Reaksiyon tamamlandıktan sonra iki ana ürün gliserin ve biyodizeldir.
Her biri reaksiyonda kullanılan miktardan arta kalan önemli
miktarda metanol içerir. Gerek görülürse bazen reaksiyon karışımı
bu basamakta nötralize edilir. Gliserin fazının yoğunluğu,
biyodizel fazınınkinden çok daha fazla olduğundan bu iki faz
gravite ile ayırılabilir ve gliserin fazı çöktürme kabının
dibinden kolayca çekilebilir. Bazı durumlarda bu iki malzemeyi
daha hızlı ayırmak amacıyla santrifüj kullanılır.
4. Alkolün uzaklaştırılması:
Gliserin ve biyomotorin fazları ayrıldıktan sonra her bir
fazdaki fazla alkol bir flaş buharlaştırma veya distilasyon
prosesi ile uzaklaştırılır ve reaksiyon karışımı nötralize
edilir. Gliserin ve ester fazları ayırılır. Her iki durumda
da alkol distilasyon kolonu kullanılarak geri kazanılır ve
tekrar kullanılır. Geri kazanılan alkol içerisinde su bulunmamalıdır.
5. Gliserin nötralizasyonu:
Gliserin yan ürünü, kullanılmamış katalizör ve bir asit ile
nötralize edilmiş sabunlar içerir ve ham gliserin olarak depolanmak
üzere depolama tankına gönderilir. Bazı durumlarda bu fazın
geri kazanılması sırasında oluşan tuz, gübre olarak kullanılmak
üzere geri kazanılır. Pek çok durumda tuz gliserin içerisinde
bırakılır. Su ve alkol, ham gliserin olarak satışa hazır olan
% 80-88 saflıkta gliserin elde etmek amacıyla uzaklaştırılır.
Daha sofistike işlemlerde gliserin %99 veya daha yüksek saflığa
kadar distillenir ve kozmetik ve ilaç sektörüne satılır.
6. Metil ester yıkama işlemi:
Gliserinden ayırıldıktan sonra biyomotorin kalıntı katalizör
ve sabunları uzaklaştırmak amacıyla ılık suyla yavaşça yıkanır,
suyu uzaklaştırılır ve depolamaya gönderilir. Bazı proseslerde
bu basamak gereksizdir. Bu normal olarak, açık amber-sarı
renkte, petrodizele yakın viskoziteli bir sıvı veren üretim
prosesinin sonudur. Bazı sistemlerde de biyomotorin distillenerek
safsızlıkların uzaklaştırılması sağlanır.
|