KAZANLARIN DAHA İYİ ÇALlŞTIRILMASI

ISI TRANSFER YÜZEYLERiNiN TEMİZ TUTULMASI

Su borulu kazanlarda kazan taşlarının oluşması ısı iletimini engellediği gibi, kül ve kurum parçacıklarının boru dış yüzeylerinde birikmesi nedeniyle de su ve yanma gazları arasındaki sıcaklık farkını artırır , böylece kazan verimliliği düşer.

Bu nedenle ısı transfer yüzeylerinin temiz tutulması gereklidir. Gazla çalışan kazanIarda genellikle bu problem yoktur, ancak fuel oil veya kömürle çalışan kazanlarda bu konu özellikle önemlidir .

BAZI PRATiK AÇIKLAMALAR

İlk olarak baca gazı sıcaklığı dikkatli olarak izlenmelidir. Çok küçük kazanlarda bile daimi sıcaklık göstergeleri bulunmalıdır. Bunlar fazla pahalı cihazlar değildir. Isi transfer yüzeyleri temizlendikten hemen sonra sıcaklık ölçülmeli ve yavaş yavaş kirIenme arttıkça sıcaklığın yükselişi takip edilmelidir. Baca gazı sıcaklığı,kazanın buhar yüküne bağlı olarak da değişir, bu nedenle okunan sıcaklıkların, buhar üretimi ile aynı paralellikte artıp artmadığı kontrol edilmelidir .

Baca gazı sıcaklığı yüzeyler temizken olması gereken sıcaklığın 30°C kadar üstünde ise kazanın temizlenmesi gerektiği ortaya çıkar. Bu noktada, iyi ayarlanmış bir kazan için ekstra kayıplar % 1.2 civarındadır.

Fuel oil ile çalışan bir kazanın temizliğini korumanın en iyi yolu uygun brülör ayarlarının yapılmasıdır. Duman testi cihazı kullanarak ayar yapılabilir. Bacadan koyu siyah duman çıkıyorsa, bu istenilmeyen kurum oluşturan bir durumdur. Çıkan dumanın görünüşünü havanın aydınlığı ve gökyüzünün doğal hali etkiliyebilir (mavi, gri, bulutlu). Bakımı iyi yapılan ve iyi işletilen bir brülörün çalışması sırasında baca gazının ölçülen isliliği Bacharach Scalasından genellikle 4-5 değerinde olur .7'nin altındaki değerlerde ciddi kurum oluşumu durumu yoktur. 5 civarında değer okunmuşsa genellikle haftada bir kurum temizliği yeterlidir.

Ağır fuel oil kullanan kazanlarda genellikle oluşan kül, çok küçük miktarda da olsa, serpantin boruları gibi kazanın en sıcak kısımlarındaki tortu ve korozyonların nedeni olabilir. Malesef, bu soruna etkili bir çözüm bulunamamıştır. Yakıt katkı maddelerinin her zaman kullanılmasının faydalı olduğu söylense de, bunlar oldukça pahalıdır ve tam olarak etkili olamamaktadır. Gerçekte, bazı katkı maddeleri yüksek ölçüde kül içerirler. Bunun sonucunda daha az kül yerine yüksek oranda kül birikimi meydana gelebilir.

Kömürle çalışan kazanlarda; borularda biriken kurum ve kül en azından günde bir defa temizlenmelidir. Kurum üfleyen ekipmanlar küçük duman borulu kazanlarda bile oldukça faydalıdır. Basit sabit cihazlar küçük kazanlar için ucuz ve uygundur. Buna karşılık büyük kazanların, baca gazı sıcaklığına göre operatör tarafından çalıştırılan, ya da sabit aralıklarla çalışan otomatik sistemlerle teçhiz edilmesi en iyi yön- temlerdendir.

Buhar üflemeli temizlik pahalı değildir, fakat bazen basınçlı hava sistemi tercih edilir, çünkü buharın yoğunlaşmasıyla oluşan su birikintilerin topaklaşmasına neden olarak daha fazla temizlik yapılmasını imkansız kılabilir. Üfleme için kullanılan buhar miktarı ölçülmelidir. Kesikli yüksek basınçlı hava kullanan kesikli üflemeli sistemler (air puff systems) hava akışını minumumda tutmak için dizayn edilmiş sistemlerdir.

Ekonomizer alımında özel itina gösterilmelidir. Bunlardan geniş yüzeyli olanlarda (kanatlı borulu) kanatlar arasında kolayca bazı birikimler olabilir. Bu da ciddi işletme sorunları doğurur. Sistem slcaklığının düşük olduğu durumlarda, su püskürtme cihazı ile periyodik yıkama yapmak düşünülebilir.

ÖNERİLER

• Bacalara termometre konarak baca gazı sıcaklığı izlenmelidir. Baca gazının müsade edilebilen maksimum sıcaklık değeri tesbit edilmeli ve kazan işletme personeline temizlik veya kurum üfleme konusunda gerekli tavsiyelerde bulunulmalıdır .

• Fuel oil ile çalışan sistemlerde duman testi uygulayarak brülör ayarları yapılmalıdır. Duman testi 5 civarında, oksijen içeriği ise 3-4 civarında tutulmaya çalışılmalıdır. Eğer bu değerler sağlanamazsa, yakıt basıncı ve slcaklığı kontrol edilmeli, brülör parçaları incelenmeli, hava vanaları kontrol edilmeli ve gerekli diğer tüm bakımlar yapılmalıdır.

• Kömür ile çalışan kazanlarda uygun işletme ile, ucucu kül miktarı ve kömür tozları miktarı azaltılmalıdır .Yüklemenin elle yapıldığı sistemlerde kömür tabakaları eşit kalınlıkta olmalı ve buhar üretim hızında ani değişmelerden kaçınılmalıdır.

• Isı transfer yüzeyleri sık sık temizlenmelidir. Eğer kazanı durdurup elle temizlemek çok zor oluyorsa, çalışma anında kazanla birlikte çalışan kurum üfleyicileri düşünülmelidir. Bacagazı sıcaklığının düşürülmesinden elde edilebilecek tasarruflar, kurum üfleme veya temizleme işlemleri ile 30°C sıcaklıklarda düşme olacağı kabulü yaparsak, bu serinin 15-18 nolu sayılarından faydalanarak hesaplanabilir.

• Kurum üfleyici elemanların fiyatları için satıcılarla temas kurmalıdır. Sonradan monte edilen üfleyicilerin ekonomikliği araştırılmalıdır .