KAZANLARIN DAHA İYİ ÇALlŞTIRILMASI

BLÖF'TEN ISI GERi KAZANIMI

Buhar üretme prosesinin kazan suyunda çözünmüş ve suspansiyon halde bulunan katı parçacıklar oluşturması kaçınılmazdır. Belirli bir konsantrasyon seviyesinin üzerinde katı parçacıklar kazanın içinde bir tortu oluşturabilirler ve kazan borularının içinde birikerek ısı transferini yavaşlatır ve aşırı ısınmaya neden olabilirler. Bunlardan başka yüksek konsantrasyondaki katı parçacıklar buhar hatlarına su taşınmasına da neden olabilirler. Buhara su karışmasının kazanda çok fazla su seviyesi, aşırı alkalilik gibi başka nedenleri de olmakla birlikte bu duruma çoğunlukla aşırı çözünmüş veya asılı halde bulunan katı parçacıklar sebep olmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı katı parçacık konsantrasyon seviyesinin kontrol edilmesi gerekmektedir, bu da blöf yapılarak gerçekleştirilir .Kazanın alt seviyesinde kirliliğin yoğun olduğu bölgeden bir miktar kazan suyu konsantrasyon seviyesine bağlı olarak belli aralık ve sürelerle deşarj edilir, bunun yerini taze besleme suyu alır, böylece kazan suyundaki toplam çözünmüş katı parçacık konsantrasyonu optimum seviyede kalır.

Bazı kazanlarda sistem gereği devamlı blöf yapılır. Bunlar büyük ve yüksek basınçlı kazanlardır. Bu ünitelerde ısı geri kazanım sistemleri uygulayarak, blöfden dolayı meydana gelen enerji kayıplarını minimum düzeye indirebiliriz. Birçok ısıl geri kazanım sistemleri; sıcak blöf suyunu besleme suyunun ön ısıtmasında kullanan basit ısı eşanjörlerinden ibarettir. Bazı sistemlerde flaş buharı başka yerlerde kullanmak için, flaş tankı vardır.

TASARRUF HESAPLARI

Normal şartlarda sistemin madde ve ısı dengesi çıkarılarak, blöfden ısı geri kazanım potansiyeli hesaplanabilir. Buna ilave olarak, tasarruf imkanı, buhar maliyetinin tasarruf maliyet faktörü ile çarpılması sonucu bulunur. Bu maliyet hesabı, bu serinin 11.sayısında tanımlanmıştır.

Grafikte çeşitli sistem buhar basınçları için blöf oranına göre tasarruf faktörleri gösterilmiştir. Grafikte % 70 oranında ısının geri kazanılabileceği varsayılmıştır .

Örnek ;

- Bir buhar kazanının blöf oranı % 12, Sistem basıncı 16 bar , buhar maliyeti fuel oil fiyatına göre 0.078 olarak hesaplanmış olsun. Blöfden ısı geri kazanım sistemi kurarak ne kadar enerji tasarrufu sağlayabiliriz? (Fuel oilin fiyatı 335 500 000 TL/ton kazan kapasitesi 20 ton/saat ve yıllık çalışma süresi 8000 saat ise);

Grafikte tasarruf faktörü 0.975 dir (% 2.5 Iik buhar maliyeti indirimi gösterilmiştir).Böylece:
Orijinal Buhar Maliyeti = 0.078 x 335 500 000 = 26 169 000 TL/ton
Yeni Buhar Maliyeti = 26 169 000 x 0.975 = 25 514 775 TL/ton
TASARRUF = 654 225 TL/ton
                = 654 225 x 20 x 8000 = 104 676 000 000 TL/yıl (66 422 Euro/yıl)

-Yüksek basınçta çalışan sistemlerde blöfden ısı geri kazanımı genellikle çok daha avantajlı olabilir. Kazan çalışma basıncı 40 bar, blöf oranı %10, buhar maliyet faktörü 0.098 (Teknik Bilgiler Serisi No:11 den) ve yakıt maliyeti 335 500 000 TL/ton olsun. Kazan 20 ton/saat kapasiteli ve 8000 saat/yıl işletilmektedir .
Tasarruf imkanları aşağıda hesaplanmıştır.
Orijinal buhar maliyeti = 0.098x335 500 000 = 32 879 000 TL/ton
Tasarruf Faktörü = 0.973
Tasarruf = 0.027x32 879 000 = 887 733 TL/ton
Yıllık Tasarruf = 887 733 x 20 x 8000
                    = 142 037 280 000 TL/yıl (88 773 Euro/yıl)

ÖNERİLER

• Bu sayıda anlatılan metodu kullanarak blöf oranı ve bununla ilgili enerji kayıp miktarını hesaplayınız.

• Eğer blöf fazla ise, su tasfiye sistemlerini gözden geçiriniz ve kondensat geri dönüşlerinin mümkün olan en yüksek cleğere ulaştığından emin olunuz.

• Su arıtma sisteminin iyileştirilmesine alternatif olarak ısı geri kazanma sistemiyle birlikte sürekli bir blöf sisteminin kurulması seçeneğini ele alınız.

• Isı geri kazanımından dolayı ne kadar tasarruf yapılacağını hesaplayınız.

• Isı geri kazanım sistemi ve sürekli blöf kurmak için gereken malzemenin (boru, ısı eşanjörü, kontrol sistemleri) maliyetlerini üreticilerden öğreniniz.

• Kazan suyunun iyileştirilmesi veya blöften ısı geri kazanımı veya mümkünse her ikisi birden kurulduğunda geri ödeme sürelerini hesaplayın ve hangi seçeneğin en ekonomik olduğunu karşılaştırarak bulunuz.