Yüzeysel su kaynaklarımızın geliştirilmesi amacı ile tasarlanan su yapılarının ekonomik bir şekilde gerçekleştirilebilmesi ve işletilebilmesi için Şube Müdürlüğümüz tarafından yapılan "Mühendislik Hidrolojisi" çalışmaları; suyun kullanımı ve kontrolü için gerekli olan bilgileri içermekte, projelerin ilk etüt, master plan, yapılabilirlik ve kesin proje aşamalarına cevap vermekte olup iç ve dış ihaleler için yeterli düzeydedir.

Mühendislik Hidrolojisi raporları kapsamlı ve düzenli olarak 1973 yılından beri yayımlanmaktadır. 2002 yılı sonuna kadar yenileme çalışmaları da dahil olmak üzere 54 adet rapor yayımlanmıştır. Bunların bazıları İngilizceye tercüme edilmiştir (Tablo 92).

Şube Müdürlüğümüz bu konuda diğer kuruluşların taleplerine de ücret karşılığı cevap vermektedir.

Yasa gereği, "Yap İşlet Devret" ve "Otoprodüktör" kapsamına göre tesis edilip işletilmek amacıyla özel firmaların hazırladığı ve Bakanlığımız tarafından idaremize gönderilen HES ve Baraj raporlarının "su kaynakları" ile ilgili bölümleri de şubemizce incelenmektedir. Bu konuda 2001 yılı sonuna kadar 314 adet rapor incelenmiş ve görüş bildirilmiştir.

"Mühendislik Hidrolojii Raporları"'da izlenmekte olan yöntem ve çalışmalar aşağıda sıralanmıştır:

· Proje Yerinin Tanıtılması

o Proje yerinin, koordinatları coğrafik sınırları, yağış alanı değerleri, proje alanında yer alan önemli dağ ve tepelerin yükseklikleri, proje alanının hidrometeorolojik ağ haritası ve "Kot-Alan Eğrisi" verilir.

· İklim ve Bitki Örtüsü

o Yağış alanı içerisindeki Meteoroloji İstasyonlarının aylık,yıllık ve mevsimlik yağış değerleri,
o İzohital ve aritmetik ortalama yöntemleri ile hesaplanmış olan baraj yeri ortalama yıllık toplam yağış değerleri ve yağış haritası
o Gözlem sürelerinde ölçülmüş en yüksek kar derinlikleri,
o Yağış alanı içerisinde sıcaklık ölçümü yapılan Meteoroloji istasyonlarının aylık ortalama, aylık minimum ve aylık maksimum sıcaklık değerleri,
o Meteoroloji istasyonlarına ait gözlem sürelerindeki maksimum rüzgar hız ve yönleri verilir.
o Meteoroloji istasyonlarına ait aylık toplam buharlaşma ve sıcaklık değerleri kullanılarak baraj göl alanlarından olabilecek buharlaşma kayıpları hesaplanır.

· Su Temini

o Proje yerlerinin su temini çalışmalaında kullanılan Akarsu Gözlem İstasyonlarına (AGİ) ait bazı karakteristik bilgiler ve akım değerlendirme periyotları,
o AGİ'lerin gözlenmiş kendi aylık akım değerleri ile sentetik yöntemlerle hesaplanarak tamamlanmış akım değerleri,
o AGİ'lerin aylık akım değerlerinden faydalanılarak hesaplanan proje yeri aylık akım değerleri (m³/s ve hm³ olarak) ,
o Regülatör yeri günlük ortalama debi değerlerinin "Debi-Süreklilik" eğrisi verilir.

· Taşkınlar

o Yağış alanında oluşan taşkınların genel özellikleri (hangi aylarda gözlemlendiği, hengi bileşenlerden oluştuğu) ve tesis yeri taşkın değerlerinin nasıl hesaplandıkları anlatılır.
o Proje yerine ait çeşitli (2,5,10,25,50 ve 100 yıllık) tekerrürlü pik debi değerleri (noktasal ve/veya bölgesel) yöntemlerle hesaplanır.
o Baraj yerinin çeşitli süre (1,3,5,7,15,.... günlük) ve tekerrürlü (2,5,10,25,50 ve 100 yıllık) pik debi değerleri hesaplanır.
o Proje yerine en yakın AGİ'de gözlenmiş yıllık 7 günlük ortalama debi değerlerinin grafiksel tekerrür analizi yapılır.
o AGİ'lerde gözlenmiş ve sadece yağmurdan oluştuğu tesbit edilmiş, analiz edilebilir nitelikteki en büyük taşkın debi hidrografları ile bu taşkınları oluşturan saatlik yağış değerlerinin incelenmesiyle "Kritik Yağış Süresi", "Yağış-Akış" katsayısı ve "Birim Hidrograf" hesaplamaları yapılır.
o Gözlenmiş taşkın hidrograflarından birim hidrografın elde edilemediği durumlarda, uygun sentetik yöntemler kullanılarak birim hidrograf hesaplanır ve çizilir.
o Yağış alanında gözlenmiş debi hidrografları ile bunları oluşturan günlük yağış değerleri incelenerek en büyük fırtınaların tarihleri tesbit edilir.
o Gerek fırtına tarihlerindeki gerekse Meteorolojji İstasyonlarının gözlem süreleri boyunca gözlemlenmiş maksimum buhar basıncı değerleri kullanılarak, akış engeli yüksekliği ve çeşitli meteorolojik abak ve diagramlar yardımı ile tarihi fırtınaların maksimizasyon katsayıları hesaplanır.
o Meteoroloji İstasyonlarının, fırtına tarihlerindeki 0700, 1400, 2100 yağış değerleri kullanılarak "Yağış-Kütle" eğrileri hesaplanır.
o "Yağış-Kütle" eğrilerinden, yağış alanı "Kritik Yağış Süresi" ve fırtınaların "Gerçek Yağış Süre"leri tesbit edilir, eğriler üzerinden yağış blokları okunarak hesaplanır, bu yağış değerlerinin en uygun yöntemle havza ortalamaları hesaplanır ve maksimize edilir.
o "Yağış Blokları" ve "Havza Yağış-Akış" katsayısı kullanılarak "Akış Blokları" hesaplanır.
o "Birim Hidrograf" ve "Akış Blokları" yardımı ile fırtınaların "Muhtemel Maksimum Yağışın Akış Hidrograf"ları hesaplanır, en büyük pik değerini veren hidrograf seçilir.
o Ayrıca, "Muhtemel Maksimum Yağmurun Akış Hidrografı" alternatif bir çalışma olarak, istatistiksel (Herhfield) yöntem ile de hesaplanır ve sonuçları fiziksel yöntem sonuçları ile karşılaştırılır.
o Günlük debi hidrografları, günlük toplam yağış değerleri ve günlük ortalama sıcaklık değerlerinin, gözlemlenmiş kar sınır kotları ile birlikte analizleri sonucunda "Derece-Gün" yöntemi ile yağış alanının "Maksimum Kar Erime Oranı" hesaplanır.
o Yağış alanını en iyi şekilde temsil eden Meteroloji İstasyonuna ait günlük ortalama sıcaklık değerleri kullanılarak "Sıcaklık Dizayn Paterni" hesaplanır.
o "Maksimum Kar Erime Oranı" ve "Sıcaklık Dizayn Paterni" yardımı ile baraj yeri "Maksimum Kar Erime Hidrografları" elde edilir.
o Akarsu Gözlem İstasyonlarının günlük debi değerleri analiz edilerek proje yerinin "Maksimum Baz Akım" değeri hesaplanır.
o "Muhtemel Maksimum Yağışın Akış Hidrografı", "Maksimum Kar Erime Akımı Hidrografı" ve "Maksimum Baz Akımı" değerleri süperpoze edilerek, baraj yeri için "Dolusavak Proje Girişi Hidrografı" (Muhtemel Maksimum Taşkın Hidrografı) elde edilir.