|
Ülkemiz su kaynaklarının rejimlerinin belirlenmesi,enerji,sulama,taşkın
kontrolu gibi amaçlarla geliştirilmesi ve kontrol altına alınması,
için hidrolojik etüt ve araştırmaların sürekli ve sistemli
bir şekilde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu amaçla Hidrometrik Rasatlar Şubesinin
genel görevleri özetle ;
-- Ülkemiz yüzeysel sularının ölçümleri için enerji ve genel
amaçlı Hidrometri istasyon ağının kurulması ve işletilmesi,
-- Özel amaçlı Hidrometri İstasyonlarının kurulması ve işletilmesi
görevini
yapmaktadır.
İdaremiz 1936 yılından itibaren akarsularımız
üzerine Hidrometri Gözlem Ağını kurmaya başlamıştır.
Ülkemizde 25 ana Akarsu Havzasında 11 Hidrometri
Bölge Şefliği merkezi aracılığı ile Hidrometrik ve Hidrolojik
Etütler yapılmaktadır.
Hidrometri istasyonlarında ;
- Akarsu ve Göl seviyeleri,
- Akım,
- Sediment,
- Su Kalitesi ,
- Su Sıcaklıkları,
- Kar - Su Eşdeğeri gibi Hidrometrik ölçümler
yapılmaktadır.
Hidrometri Bölge Şeflikleri Akarsu Gözlem
İstasyonu açar ;
- Eşel
- Limniğraf ( Kule , Boru )
- Teleferik
- Meteoroloji Parkı
- Kar direkleri Tesis eder,işletir ve bakımını
yapar.
Her Bölgede 2 - 3 kişiden oluşan ekipler
tarafından istasyonlarda gözlem, ölçüm ve bakımlar yapılır.
Akım ölçüleri her istasyon için en az Ayda 1 kez yapılır.
Bölgesel Taşkın peryotlarına göre Taşkınlar takip edilir ve
exstra taşkın ölçümleri yapılır.Kar gözlemleri Havzanın kar
erimesi başlangıcı göz önüne alınarak Ocak veya Şubat Aylarında
yapılır. Örneğin Fırat havzası için 1 - Şubat Seyhan ve Batı
Karadeniz havzası için 1- Ocak 'ta yapılmaya başlanır. Bu
tarihten sonra her ayın ilk haftası bu ölçümler tekrarlanır.
Gerekli görüldüğü hallerde bu tarihlerin dışında bilhassa
erimenin hızlandığı zamanlarda da ilave gözlemler yapılır.
Ölçümlerin daha sık aralıklarla yapılması istenen bir durumdur.
Ancak Ekipman ve mevcut diğer koşullar göz önüne alınarak
gözlemler bu şekilde yapılabilmektedir.
ÖLÇÜLEN METEOROLOJİK PARAMETRELER
- Parametre Birimi
- Sıcaklık oC
(Santigrat Derece)
- Maksimum Sıcaklık C (Santigrat Derece)
- Minimum Sıcaklık C (Santigrat Derece)
- Nem Rh (%)
- Rüzgar m/s ve Bofor
- Buharlaşma mm
- Toprak Nemi Bar
- Yağış mm
- Güneş Radyasyonu W/m2
- Bulutluluk %
ÖLÇÜLEN HİDROLOJİK PARAMETRELER
- AKARSULARDA VE GÖLLERDE SU SEVİYESİ CM.
- AKARSULARDA HIZ m/s
- AKARSULARDA AKIM m3/s
- AKARSULARDA VE GÖLLERDE SU SICAKLĞI C
(Santigrat derece)
- KAR DERİNLİĞİ cm
- KAR YOĞUNLUĞU gr /cm3
- AKARSULARDA SEDİMENT
- AKARSULARDA SEDİMENT ton/yıl/km2
- AKARSULARDA SEDİMENT ÇAP BÜYÜKLÜĞÜ ( Kum
, Silt , Kil )
Sediment; arz kabuğundaki kayaların fiziksel
ve kinyasal tesirlerle ayrılıp dağılmasından oluşan parça
halindeki malzemelerdir.
Akarsularda Sediment ölçümleri;
- Süspanse sediment ölçümleri (Askıda Taşınan
Malzeme)
- Yatak Yükü (Nehir tabanında sürüklenen
malzeme
SÜSPANSE SEDİMENT ÖLÇÜMLERİ
- Derinlik Entegrasyon Metodu
- Nokta Entegrasyon Yöntemi
İdaremiz Mevcut Akım durumuna göre 6 veya
10 noktada Derinlik entegrasyon metodunu uygulamaktadır.
SEDİMENT ÖLÇÜMLERİNDE KULLANILAN
ALETLER
- D 48 (Girerek Derinlik Entegrasyon metodu
ile süspanse
sediment numune alma cihazı)
- D 49 (AskıdanDerinlik Entegrasyon metodu
ile süspanse sediment numune alma cihazı)
- D 61 (NoktaEntegrasyon metodu ile süspanse
sediment numune alma cihazı)
- BMH 53 (Girerek yatak yükü numune alma
cihazı)
- BMH 54 (Askıdan yatak yükü numune alma
cihazı)
SEDİMENT SONUÇLARI
Akarsulardan alınan süspanse sediment
numuneleri Labaratuvarda çeşitli yöntemlerle analiz edilmektedir.
Sonuçlar ppm
olarak bulunmakta ve Akım-sediment anahtar eğrisi çizilmektedir.
Sonuçlar yayınlanmaktadır.
SU KALİTESİ
Havzalardaki su kaynaklarının çeşitli alanlarda
kullanımı, kontrolu ve geliştirilmesi için gerekli suyun fiziksel
ve kimyasal özelliklerini yerinde veya labaratuvarda tespit
etmek.
SU KALİTESİ ÖLÇÜMLERİ
- SULAMA SUYU
- KULLANMA VE İÇME SUYU
- ENDÜSTRİ
- ENERJİ ÜRETİMİ
- YABAN HAYATI vb. konularda yapılmaktadır.
AKARSULARDA VE GÖLLERDE SU KALİTESİ
PARAMETRELERİ
EC X E6 Mm/lt
pH ( )
A n y o n l a r
K+ Mm/lt
Na+ Mm/lt
Ca++ + Mg++ Mm/lt
CO3= Mm/lt
K a t y o n l a r
HCO3= Mm/lt
Cl- Mm/lt
SO3= Mm/lt
ORGANİK MADDE ppm
BOR
AKARSU VE GÖL SEVİYELERİ SÜREKLİ
OLARAK
- Eşel
- Ağırlıklı Eşel
- Boru Limniğraf
- Kule Limniğraf
- Eşik-savak tesislerinden seviye okumaları veya kayıtları
ile tespit edilir.
AKIM ÖLÇÜMLERİ AKARSUYUN
DURUMUNA GÖRE
Girerek
Teleferikten
Botla
Buzaltı Akım Ölçüsü
Krenle
Oto Krenle
Üç Ayaklı Seyyar Krenli yapılmaktadır.
GÖL GÖZLEM İSTASYONLARINDA
- Göl seviyeleri
- Hava ve su sıcaklıkları
- Su Kalitesi örnekleri alınmaktadır.
KAR GÖZLEM İSTASYONLARINDA
KAR DERİNLİKLERİ
KAR SU EŞDEĞERİ VE YOĞUNLUKLAR TESPİT EDİLİR
YENİ TEKNOLOJİLER İLE KAR SU EŞDEĞERİ VE
KAR YOĞUNLUĞUNUN UZAKTAN ALGILAMA YÖNTEMİ İLE TESPİTİ çalışmalarına
başlanmıştır.
ARAZİ ÇALIŞMALARINDA KULLANILAN ARAÇ
VE GEREÇLERDEN BAZILARI
MULİNE
NORMAL
BUZ
CÜCE
ÇIKRIK
AĞIRLIK
TERMOMETRE
SEDİMENT ALMA CİHAZI
KAR ÖLÇÜM MALZEMELERİ FOTOĞRAFLARI
Boru
Limnigraf
Bottan
Akım Ölçüsü
Bottan
Akım Ölçüsü
Buz
Altında Akım Ölçüsü
Buz
Delgisi
D-49
Sediment Örneği Alma Aleti
Eşel
Okuması
Girerek
Akım Ölçüsü
Girerek
Akım Ölçüsü
Kar
Rasadı
Kar
Rasadı
Kar
Rasadı
Kar
Rasadı
Motorlu
Kayıktan Akım Ölçüsü
Limnigraf
Muline
Otokren
Teleferik
|