|
Jeotermal enerji kaynakları sıcaklıklarına bağlı olarak başta elektrik üretimi olmak üzere, ağırlıklı olarak ısıtmacılıkta (konut, sera, termal tesis ısıtması), endüstriyel uygulamalar, termal turizm-tedavi ve kültür balıkçılığında kullanılmaktadır.
Türkiye'de bilinen 1000 dolayında sıcak su
ve mineralli su kaynağı ile jeotermal kuyu mevcuttur. Sıcaklığı
40°C'nin üzerinde olan jeotermal sahaların sayısı ise 170'dir.
Bunların 11 tanesi yüksek sıcaklı saha olup konvansiyonel
olarak elektrik üretimine uygundur (Aydın-Germencik (232 °
C), Manisa-Salihli-Göbekli (182 °C), Çanakkale-Tuzla (174
° C), Aydın-Salavatlı (171 °C), Kütahya-Simav (162 °C), İzmir-Seferihisar
(153 °C), Manisa-Salihli-Caferbey (150 °C), Aydın-Yılmazköy
( 142 °C) İzmir-Balçova (136 °C) İzmir-Dikili (130 °C)).

Türkiye'nin neotektoniği - volkanik
etkinliği ve jeotermal alanlar
Türkiye'de elektrik üretimine uygun jeotermal alanlardan sadece Denizli-Kızıldere Sahasında 20 MW gücünde santral kurulmuş olup 12 MW elektrik üretimi yapılmaktadır.
Ülkemizde jeotermal sahalar büyük bir çoğunlukla orta ve düşük sıcaklıklı sahalardır ve bilinen jeotermal sahaların %95'i jeotermal merkezi ısıtma uygulamalarına uygundur.
Türkiye'nin muhtemel jeotermal ısı potansiyeli 31500 MWt olarak tahmin edilmektedir. 2005 yılı sonu itibariyle MTA tarafından yapılan jeotermal sondajlara göre muhtemel potansiyelin 2924 MWt 'ı görünür potansiyel olarak kesinleştirilmiştir. Türkiye'deki doğal sıcak su çıkışlarının 600 MWt olan potansiyeli de bu rakama dahil edildiğinde toplam görünür jeotermal potansiyel 3524 MWt ulaşmaktadır (MTA).
TÜRKİYE'DE JEOTERMAL ENERJİNİN MEVCUT DURUMU
(2006 Yılı İtibarıyle güncelleştirilmiştir) |
| DEĞERLENDİRME |
KAPASİTE |
| JEOTERMAL MERKEZİ ISITMA (ŞEHİR, KONUT, TERMAL TESİS, SERA V.B.) |
103.000 KONUT EŞDEĞERİ
(827 MWt) |
| KAPLICA KULLANIMI |
215 KAPLICA (402 MWt) |
| TOPLAM DOĞRUDAN ISI KULLANIMI |
1229 MWt |
| ELEKTRİK ÜRETİMİ |
20 MWe'lik Denizli-Kızıldere santrali işletiliyor.
Aydın-Salavatlı'da 7,9 MWe Binary Cycle jeotermal elektrik üretim santrali kurulmuş olup Mart 2006'da üretime başlamıştır.
Aydın-Germencik'te 25/40/(100) MWe kapasiteli jeotermal elektrik üretim santrali inşaatı devam etmektedir.
Kızıldere Jeotermal Santralinin atığı olan 140 °C ‘lik jeotermal sudan 5.5 MWe kapasiteli bir jeotermal elektrik santrali inşaatı başlamıştır.
Çanakkale-Tuzla jeotermal alanında 7,5 MWe kapasiteli bir jeotermal santral kurulması için üretim lisansı alınmıştır. 10 MWe kapasiteli Simav Jeotermal Elektrik Üretim Santrali ise proje aşamasındadır.
|
| KARBONDİOKSİT ÜRETİMİ |
120.000 Ton/yıl |
Türkiye'de jeotermal enerji ile ısıtılabilecek
potansiyel yerleşim birimlerinin toplamının meydana getirdiği
945 bin konutluk kapasite, sadece şehir ısıtmasına yöneliktir.
Sera ve kaplıca ısıtma, soğutma, endüstriyel kullanım, mineral
eldesi, balık üretimi v.b. için kullanılan enerji bu değerin
dışındadır.

Bazı Jeotermal kaynaklarımızın yerleşim birimlerine uzaklığı ve küçük yerleşim birimleri olmaları nedeniyle 5 Milyon konut eşdeğeri ısı potansiyelinin yaklaşık 1 Milyon konutu bugünün şartlarına göre ısıtma amaçlı olarak değerlendirilebilecektir. Ancak jeotermal sahalara yakın bölgelerde sera ısıtması, endüstriyel kullanım, kaplıca maksatlı kullanım, kimyasal madde üretimi, balık çiftlikleri v.b. kullanımları uygulamak mümkündür.
Jeotermal Merkezi Isıtma/soğutmadan arta kalan potansiyelimiz ile de yukarıda adı geçen değerlendirmeleri gerçekleştirerek potansiyelimiz tam olarak değerlendirilebilecektir.
2003 yılı sonu itibarıyla jeotermal enerji ile ısıtılan yerleşim birimleri ise şöyledir. Gönen 3400 Konut, Simav 3200 Konut, Kırşehir 1800 Konut, Kızılcahamam 2500 Konut, Balçova 11500 Konut, Afyon 4500 Konut, Kozaklı 1000 Konut, Sandıklı 2000 Konut, Diyadin 400 Konut, Narlıdere 1500, Salihli 2000 konut (Şekil 1)jeotermal merkezi ısıtma sistemine ilaveten termal tesis ve 565 dönüm sera ısıtması (Şanlıurfa, Balçova vb)
TÜRKİYE'NİN 2013 YILI JEOTERMAL ELEKTRİK ÜRETİM HEDEFİ
- 550 MWe (4.4 Milyar kWh/Yıl)
TÜRKİYE'NİN TOPLAM JEOTERMAL ELEKTRİK POTANSİYELİ
- 2000 MWe* (16 Milyar kWh/Yıl), destekli hal
K.E: Konut Eşdeğeri
Dünyada jeotermal zenginliği ile yedinci sırada yer alan Türkiye, jeotermal potansiyeli ile toplam elektrik enerjisi ihtiyacının % 5'ine kadar, ısıtmada ısı enerjisi ihtiyacının %30'una kadar karşılayabilecektir. Ancak bunların ağırlık ortalaması alındığında Türkiye enerji (elektrik + ısı enerjisi) ihtiyacının %14'ünü karşılamaya taliptir.
Toplam jeotermal potansiyelimizin (2000 MWe, 31500 MWt) elektrik üretimi, şehir ısıtma, soğutma, sera ısıtma, termal tesis ısıtma, kaplıca kullanımı, kimyasal maddeler üretimi, sanayide kullanım vb uygulamalarda tam değerlendirilmesi ile sağlanacak hedef yıllık net yurtiçi katma değer 20 Milyar USD civarındadır.
Türkiye; jeotermal potansiyeli bakımından, Avrupa'nın 1'nci, Dünyanın 7'nci, ülkesi konumundadır. Potansiyel oluşturan alanlar Batı Anadolu'da yoğunlaşmıştır.
Türkiyede Jeotermal Potansiyel Oluşturan Sahaların Yüzde Oranları.
Jeotermal Elektrik Üretim Projeksiyonu (Teknik yaklaşım, Tahmini güç)
| Saha Adı |
Sıcaklık (0C) |
2010 Tahminleri
(MWe) |
2013 Tahminleri
(MWe) |
| Denizli-Kızıldere |
200-242 |
75 |
80 |
| Aydın-Germencik |
200-232 |
100 |
130 |
| Manisa-Alaşehir-Kavaklıdere |
213 |
10 |
15 |
| Manisa-Salihli-Göbekli |
182 |
10 |
15 |
| Çanakkale-Tuzla |
174 |
75 |
80 |
| Aydın-Salavatlı |
171 |
60 |
65 |
| Kütahya-Simav |
162 |
30 |
35 |
| İzmir-Seferihisar |
153 |
30 |
35 |
| Manisa-Salihli-Caferbey |
150 |
10 |
20 |
| Aydın-Sultanhisar |
145 |
10 |
20 |
| Aydın-Yılmazköy |
142 |
10 |
20 |
| İzmir-Balçova |
136 |
5 |
5 |
| İzmir-Dikili |
130 |
30 |
30 |
| Toplam |
455 |
550 |
Referanslar; Türkiye Jeotermal Derneği
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (Jeotermal
Enerji Araştırma Geliştirme Test ve Eğitim Merkezi,
2004.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
(MTA).
T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013), Madencilik Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Enerji Hammaddeleri Alt Komisyonu, Jeotermal Enerji Çalışma Grubu, 2006.
|