MALZEME
ARAŞTIRMALARI
Malzeme etütleri;baraj ve HES projeleri ile regülatör-nehir
tipi HES projelerinde kullanılan geçirimsiz, geçirimli ve
kaya malzeme sahalarının "ekonomik sınırlar içinde"
bulunmasına yönelik büro, arazi ve labaratuvar çalışmalarınından
oluşur.
A - GEÇİRİMSİZ MALZEME ETÜDÜ
Barajların kil çekirdek zonlarında kullanılan geçirimsiz
malzemenin etüdü; büroda yapılan hazırlık çalışmalarından
sonra, arazide tesbit edilen, uygun olması muhtemel sahalarda
araştırma çukurları açtırılarak gözlemsel olarak yapılan
değerlendirmeden sonra, bu çukurlardan usulüne uygun olarak
alınan numunelerde gerekli laboratuvar deneylerinin yapılması/yaptırılması şeklinde
yürütülür.
Geçirimsiz malzeme numuneleri üzerinde başlıca aşağıdaki
laboratuvar deneyleri yapılmaktadır.
-
Birim hacim ağırlık,
-
Özgül ağırlık,
-
Tane boyu dağılımı(elek
ve hidrometri analizi),
-
Atterberg limitleri(likit
limit, plastik limit, plastisite indisi),
-
Kompaksiyon deneyi(proctor),
-
Maks. Kuru yoğunluk,
-
Optimum su muhtevası
,
-
Permeabilite deneyi,
-
Makaslama testi,
-
Kohezyon,
-
İçsel sürtünme
açısı,
-
Organik madde içeriği
tespiti,*
B - GEÇİRİMLİ MALZEME ETÜDÜ
Barajların filtre zonları ile beton agregası olarak kullanılan
geçirimsiz malzemenin etüdü; büroda yapılan hazırlık çalışmalarından
sonra, arazide tesbit edilen uygun olması muhtemel sahalarda
araştırma çukurları açtırılarak gözlemsel olarak yapılan
değerlendirmeden sonra, bu çukurlardan usulüne uygun olarak
alınan numunelerde gerekli laboratuvar deneylerinin yapılmasıyla
yürütülür.
Geçirimsiz malzeme numuneleri üzerinde başlıca, aşağıdaki
laboratuvar deneyleri yapılmaktadır.
-
Birim hacim ağırlık(kum-çakıl),
-
Özgül ağırlık(kum-çakıl),
-
Su emme yüzdesi(kum-çakıl),
-
Tane boyu dağılımı(elek
analizi),
-
200 nolu elekten
geçen miktar yüzdesi(kum-çakıl),
-
Kil topakları miktarı
yüzdesi(kum-çakıl),*
-
Organik madde içeriği
tespiti,*
-
Sodyum Sülfat(Na2SO4)
don kaybı yüzdesi,*
-
Los Angelos aşınma
kaybı yüzdesi,*
-
Alkali agrega reaktivitesi
deneyleri,*
-
Alkali azalması
-
Çözünen silika.
C - KAYA MALZEME ETÜDÜ
Kaya dolgu barajların gövde dolgusunda, toprak dolgu barajların
rip-rap örtülerinde ve baraj ile regülatörlerin beton yapılarında
yapay beton agregası olarak(doğal beton agregasının yeterli
olmadığı veya uygun olmadığı durumlarda) kullanılan kaya
malzemenin etüdü; büroda yapılan hazırlık çalışmalarından
sonra, arazide tesbit edilen ve uygun olması muhtemel sahalarda,
gözlemsel olarak yapılan değerlendirmeden sonra, bu sahalardan
karot numune ve/veya blok numune olarak alınan numuneler
üzerinde gerekli laboratuvar deneylerinin yapılmasıyla yürütülür.
Kaya malzeme numuneleri üzerinde başlıca aşağıdaki laboratuvar
deneyleri yapılmaktadır.
-
Petrografik analiz,*
-
Birim hacim ağırlık,
-
Özgül ağırlık,
-
Su emme yüzdesi,
-
Porozite,
-
Tek eksenli basınç
dayanımı,
-
Üç eksenli basınç
dayanımı,
-
Kohezyon
-
İçsel sürtünme
açısı
-
Don sonu basınç
dayanımı,*
-
Sodyum Sülfat(Na2SO4)
don kaybı yüzdesi,*
-
Los Angelos aşınma
kaybı yüzdesi,*
Çalışılan proje için
gerekli olan malzemelerin laboratuvar sonuçlarının alınmasından
sonra, rapor yazım aşamasına geçilir. Rapor kapsamında; malzeme
sahaları ve bu sahalardaki malzemeler hakkında elde edilen
bilgiler ve malzemelerin kullanımı ile ilgili öneriler çeşitli
başlıklar altında verilir. Rapor ekinde ise; malzeme sahaları,
araştırma çukurları ve numune alınan noktaların işaretlendiği
yer bulduru haritası ile bu sahalardaki malzeme sahalarının
malzeme niteliği, yapıya uzaklığı, yol durumu, arazi kullanım
türü(bahçe, tarla, mera,vb.), yeraltı suyu derinliği gibi
bilgiler verilir.
(*) Bu deneyler kurumumuz laboratuvarında yapılmamaktadır.
|
